الشيخ المنتظري
21
توضيح المسائل ( فارسي )
اجازه دهد ، مىتوان به تقليد از ميت ادامه داد . " مسأله 15 " باقي ماندن بر تقليد مجتهدي كه از دنيا رفته سه صورت دارد : الف - اگر مجتهدي كه از دنيا رفته اعلم از مجتهدين زنده بوده ، بنابر احتياط واجب بايد نسبت به مسائلي كه در زمان حيات مجتهد اعلم به آنها عمل كرده يا به قصد عمل كردن ياد گرفته وفراموش نكرده است بر تقليد أو باقي بماند . ب - اگر مجتهد زنده نسبت به مجتهدي كه از دنيا رفته اعلم باشد ، بنابر احتياط واجب بايد در تمام مسائل به فتواى مجتهد زنده عمل نمايد . ج - اگر مجتهد زنده ومجتهدي كه از دنيا رفته از نظر علمي - به طور يقين يا احتمال - مساوى باشند ، بنابر احتياط بايد نسبت به مسائلي كه در زمان حيات مجتهد مرحوم به فتواى أو عمل نموده باقي باشد ، ونسبت به مسائلي كه براي عمل ياد گرفته وعمل نكرده مخير است به فتواى هر كدام عمل نمايد ، ولى نسبت به مسائلي كه ياد نگرفته ويا فراموش كرده بايد از مجتهد زنده تقليد كند . " مسأله 16 " اگر در مسأله اى به فتواى مجتهد زنده رفتار كند ، نمىتواند در آن مسأله مطابق فتواى مجتهدي كه از دنيا رفته است عمل نمايد ، ولى اگر مجتهد زنده در مسأله اى فتوى ندهد واحتياط نمايد ومقلد مدتي به آن احتياط عمل كند - در صورتي كه در زمان حيات مجتهد مرحوم در آن مسأله به فتواى أو عمل كرده يا براي عمل به آن ياد گرفته باشد - مىتواند دوباره به فتواى مجتهدي كه از دنيا رفته عمل نمايد . " مسأله 17 " تقليد ابتدايى از مجتهدي كه از دنيا رفته جايز نيست ، بنابراين كسى كه به تازگى مكلف شده بايد از مجتهد اعلم زنده تقليد نمايد ، ونمى تواند از مجتهد مرحوم تقليد كند . " مسأله 18 " اگر براي كسى مسأله اى پيش آيد كه حكم آن را نداند ، اگر ممكن است بايد تا دستيابى به فتواى مجتهد اعلم صبر كند يا اگر احتياط ممكن باشد به احتياط عمل نمايد ، واگر صبر واحتياط ممكن نباشد - مثلا در حال نماز باشد - مىتواند آن را به اميد درست بودن به شكلى كه مىخواهد انجام دهد ، پس اگر آشكار شد عملي را كه انجام داده مخالف واقع يا گفتار مجتهد اعلم بوده ، بايد دوباره آن را به طور صحيح بجا آورد . " مسأله 19 " اگر كسى فتواى مجتهدي را به ديگرى بگويد ، چنانچه فتواى آن مجتهد عوض شود لازم نيست به أو خبر دهد ، ولى اگر بعد از گفتن فتوى بفهمد اشتباه كرده است ، در صورت امكان بايد اشتباه را بر طرف نمايد . " مسأله 20 " كساني كه اعمال خود را بدون تقليد انجام داده اند يا از مجتهدي كه جامع